Prawa konsumenta, prawo telekomunikacyjne i ochrona danych osobowych

8434517638_652886fc96_zUstawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r. poz. 827), która weszła w życie 25 grudnia 2014 r. wprowadziła szereg nowych uregulowań, które nadały konsumentom określone uprawnienia, a na przedsiębiorców nałoży z drugiej strony konkretne obowiązki. Ciekawym miejscem, gdzie można dowiedzieć się o zmianach jest podstrona internetowa dostępna w serwisie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów http://www.prawakonsumenta.uokik.gov.pl/. Chciałbym jednak poświęcić chwilę nie na temat uprawnień konsumentów i obowiązków przedsiębiorców, bo dużo jest opracowań w tym zakresie, a na temat zmian jakie ustawa o prawach konsumenta wprowadziła w odniesieniu do Prawa telekomunikacyjnego, a które to są związane z obowiązkami w zakresie ochrony danych osobowych.

Zasadniczą wątpliwością jaka się pojawiła, to kwestia relacji Prawa telekomunikacyjnego i ustawy o prawach konsumenta, gdyż abonent usług telekomunikacyjnych, niebędący przedsiębiorcą jest jednocześnie konsumentem, a w związku z powyższym do zawierania z takimi osobami umów o świadczenie usług należy stosowań obydwie ustawy.

 Kolejną istotną kwestią jest to, że ustawa o prawach konsumenta zmieniła art. 172 Prawa telekomunikacyjnego. Zmiana polega na tym, że dotychczas brzmiący artykuł 172 w ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego mówi o tym, że

zakazane jest używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba, że abonent lub użytkownik uprzednio wyraził na to zgodę,

został zmieniony w ten sposób, że zakazano również używania „telekomunikacyjnych urządzeń końcowych”. Ponadto do art. 172 Prawa telekomunikacyjnego został dodany ust. 3 mówiący o tym, że używania „telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących” dla celów marketingu bezpośredniego nie może odbywać się na koszt konsumenta. Zmiana ma charakter porządkowy, dostosowujący do przepisów ustawy o prawach konsumenta, której zasadniczym celem jest określenie praw przysługujących konsumentowi. Konsekwencją niezastosowania się do tego przepisu może być nałożenie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kary pieniężnej (art. 209 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego).

Praktycznym wymiarem wprowadzonych w art. 172 Prawa Telekomunikacyjnego zmian, jest kwestia związana z tym, jak po zmianach legalnie wykonywać telefony, podczas których będzie możliwość przedstawienia oferty marketingowej. Przepis art. 172 Prawa telekomunikacyjnego wyraźnie wskazuje ma to, że zgoda musi być wyrażona „uprzednio”  W mojej opinii przedstawianie oferty marketingowej za pomocą telefonu możliwe będzie w sytuacji, w której zdobędziemy zgodę przed wykonaniem pierwszego telefonu w tej sprawie.

Konsekwencją praktyczną dla przedsiębiorcy, który chce legalnie działać w obrocie prawnym w aspekcie marketingu jest powiększenie katalogu obowiązku jakie musi wykonać. Jeżeli zatem przedsiębiorca chciałby oferować klientowi lub potencjalnemu klientowi swoje produkty lub usługi musi:

  • Posiadać podstawę do przetwarzania danych osobowych w celach marketingowych (art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych) i dopełnić obowiązku informacyjnego (art. 24 lub 25 ustawy o ochronie danych osobowych);
  • Posiadać zgodę na wysyłanie informacji handlowych drogą elektroniczną – tj. za pośrednictwem maila lub sms-owo (art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną);
  • Posiadać zgodę na wykonywanie telefonicznych połączeń w związku z działalnością marketingową (art. 172 ust. 3 ustawy Prawo Telekomunikacyjne).